Column van Theo

 

Zondigen

Voor het, wegens de uitspattingen tijdens de carnaval, boete doende volksdeel, is een zonde iets dat - mits opgebiecht aan een biechtvader - je door het prevelen van de opgelegde penetentie, kunt wegpoetsen. Dinsdag biechtte een, niet tot dat deel behorende, dienaar van de koning ten overstaan van de zich ambtsgenoten noemende volksvertegenwoordigers, een leugentje voor zijn bestwil op. De dienaar in kwestie had kennelijk bedacht dat hij bij zijn biechtvaders en -moeders niet weg zou komen met weesgegroetjes en onzevaders en koos daarom voor een vlucht naar voren: hij liet meteen weten dat hij zijn ontslag ging aanbieden aan ’s lands, van sportsuccessen genietende, ceremoniemeester, annex watermanager.

Daar zit je dan als jezelf in de kijker willen spelende aanvoerder van een oppositiefractie. Nog voordat je de zondaar lekker had kunnen afdrogen, spreekt deze al snikkend het mea, mea, maxima culpa! Shit!

Maar geen nood, je zit er toch en die adrenaline moet uit je lijf. Dus richt je je pijlen maar op zijn baas. Die bleek - nauwelijks geïntimideerd door het wapengekletter - als zo vaak niet tot nauwelijks te raken. Onder het surfen en appen door gaf hij meteen toe (evidence based strategy) dat hij een inschattingsfout had gemaakt en dat bleef hij tot vervelens toe herhalen. In allerlei bewoordingen liet hij bijna achteloos, bij voorkeur in korte bijzinnetjes, weten dat het misschien niet slim was geweest via de Volkskrant de kamer te informeren over de zonde - géén doodzonde! - van zijn buddy. Dat de executeurs geen vat op hem kregen had natuurlijk ook alles te maken met de vragen die aan hem werden gesteld.

Leden van de ondernemingsraad van Oxfam Novib weten dat een vraag als: “Wat gaat u doen aan het verlies van onze geloofwaardigheid”, door de bestuurder beantwoord wordt met: “Het feit dat de adjunct-directeur is opgestapt is een dusdanig krachtig signaal richting onze donateurs, dat deze hun donaties niet zullen stopzetten”. En dus stellen zij zo’n vraag ook niet …..

 

Rad voor de ogen draaien

Trump is nu - dat kan niemand ontgaan zijn - een jaar de ‘machtigste leider’ van de wereld. Hij kwam - tot zijn eigen verassing - aan de macht omdat het beeld van het land dat hij schetste en de aanpak die hij voorspiegelde, naadloos aansloot op het waarnemings- en bevattingsvermogen van velen van zijn landgenoten. Alles wat niet past in dat plaatje (zijn rijkdom, zijn seksisme, zijn machismo, zijn minachting) werd simpelweg niet gezien of gehoord; óf bewonderd en overgenomen.

Van dat gebrekkige waarnemings- en bevattingsvermogen van mensen, maken ook reclamemakers ongegeneerd gebruik. Neem nou de reclame van dat vaatwasmiddel. Je ziet een man de afwas doen in een zeer ruim opgezette complete keuken, waar het aan niets lijkt te ontbreken. De boodschap is dat het gebruikte afwasmiddel zóóóó lang meegaat, dat het - naar de lege fles verlangende - zoontje daar wanhopig van wordt. Dat ding vormt namelijk een wezenlijk onderdeel van de raket die hij wil bouwen.

De kijker wordt niet geacht te zien dat het onwaarschijnlijk is dat - gezien het huis waar het tafereel zich afspeelt - de ruim boven de Balkenendenorm verdienende man, week in week uit voor het avondeten thuis is, nog tijd ziet om zijn colbertje te verruilen voor de casual trui en na afloop de afwas te doen. Onwaarschijnlijk, ook omdat er geen enkele aanwijzing is waarom hij geen gebruik maakt van de beslist aanwezige vaatwasser. Nog gekker is het dat het jochie kennelijk in staat is geweest een schitterende helm in elkaar te knutselen, maar voor zoiets als een raket kennelijk een, overigens weinig gestroomlijnde, plastic fles nodig heeft.

De boodschap die kennelijk moet overkomen is die van een zorgzame, voor zijn kind beschikbare en betrokken vader, die in een laboratoriumachtige omgeving de afwas doet (rolmodel), geen gebruik maakt van de vaatwasser (milieuoverwegingen?), het jochie niet verwent met kant en klaar speelgoed (creativiteit bevorderend!) en hem daarenboven ook nog leert flink geduld te hebben ….

Het doet me denken aan de bestuurder die beweerde dat de deplorabele financiële situatie waarin het kinderdagverblijf was komen te verkeren, te wijten was aan de aanval op de Twin Towers! Het leek even dat het haar zou lukken ….

 

‘Mensen zijn niet gek’

Mijn mening over het functioneren van de ‘democratie’ werd tijdens het debat over de regeringsverklaring flink op de proef gesteld. Met als toppunt de scene waarin de aanvoerder van de oppositie met een nauwelijks verhullend seintje zijn volgers aanspoorde, hun steun te betuigen. Die daarop ook prompt met geroffel op de bankjes reageerden. Als je voor de baarlijke nonsens die je uitbraakt de handen op elkaar wilt krijgen, blijft ook weinig anders over.

Het principe dat mensen met beperkte verstandelijke vermogens ook deel moeten kunnen uitmaken van de volksvertegenwoordiging, is een groot goed. Ook buiten het Binnenhof lopen immers mensen rond die niet begiftigd zijn met een enigszins ontwikkeld denkvermogen. Hoewel, in het debat werd daar ook aan getwijfeld. “Mensen zijn niet gek”, hoorde ik een andere hoofdrolspeler aan die klucht zeggen. Zal wel met politieke correctheid te maken hebben. Hoe hun je namelijk beweren dat mensen die geloven dat het mogelijk is om de grenzen te sluiten en te houden, en dat de daarmee onvermijdelijke ‘nexit’ de door hen zo gewenste voorspoed zal brengen, niet gek zijn! Hoe dom moet je zijn om je te laten wegzetten als mak stemvee en daar zichtbaar nog trots op zijn ook? Misschien dat de status van het lidmaatschap van dat ‘nep-parlement’ en de vorstelijke beloning die daartegenover staat, de doorslag gaf?

In medezeggenschapsland behoren de door de bedrijfsledengroep geïnstrueerde leden van een OR tot een ver verleden. Ook het hun afdeling en de belangen van collega’s behartigende smaldeel is aan het verdwijnen. Wat daarvoor in de plaats komt zijn mensen die snappen dat de toekomstbestendigheid van de onderneming de grootste garantie biedt op (behoud) van werkgelegenheid; dat respect voor en het gebruikmaken van alles wat medewerkers aan kennis, kunde en ervaring in huis hebben kritische succesfactoren daartoe zijn, en dat de OR waar ze deel van uitmaken, op basis van de wettelijke middelen die hem ter beschikking staan, in staat is dit te bewerkstelligen.

 

 

Adviseren

Onlangs zag ik nog eens een advies van een OR dat geheel was ingericht volgens de richtlijnen van wijlen Mr. F.W.H. Vink, dus eindigend met ‘de OR adviseert positief op het te nemen besluit, mits de door hem gegeven adviezen worden overgenomen’. Of woorden van die strekking.

Het deed me denken aan de tijd, dat ik zelf deel uitmaakte van een OR. Met de overtuiging dat het uit te brengen advies ertoe deed, gingen we vol op de inhoud van het besluit, ehh besluitvoornemen natuurlijk.

Veel later drong het besef tot me door dat we met niets anders bezig waren dan de bestuurder de maat nemen. Bij niemand kwam het op te bedenken dat het overleg met de goede man/vrouw veel weg had van een functionerings-, soms zelfs van een beoordelingsgesprek!

In dat verband vroeg ik - in het bijzijn van de bestuurder - eens een OR-lid welke functie hij binnen de organisatie bekleedde. Hij liet daarop weten dat hij ingenieur was, die voor de organisatie unieke kennis in huis had. Toen ik hem daarop vroeg hoe hij het zou vinden als de aanwezigen hem van adviezen zouden voorzien over de wijze waarop hij zijn functie invulde, wees hij net niet naar zijn hoofd: “Laten ze maar zeggen wat ze willen en aan mij overlaten hoe ik dat doe”, liet hij weten - en de overige leden knikten instemmend. Het was een inkoppertje hem en de overige leden erop te wijzen dat ze tot dan toe richting bestuurder hetzelfde hadden gedaan.

Niet zo verwonderlijk dat bestuurders zich weleens afvragen of ze wel advies moeten vragen ……

 

 

Formatie principes

De kandidaten:

Grote winnaars, grote verliezers, kleine winnaars, kleine verliezers, eenkennigen, fantasten, charlatans en gewichtigdoeners.

De (rekbare) Principes:

  1. De winnaars

Beetje lastig principe, want een van de winnaars - die zijn winst behaalde op basis van een op zijn doelgroep toegeschreven programma: een a-4tje met simpele oplossingen, voor problemen die alleen door de aanhangers worden beleefd - is bij voorbaat uitgesloten. Die 1.369.374 op die beweging uitgebrachte stemmen blijken helaas voor de kat zijn viool.

Behoudens die absolute winnaar bezetten de overige bij elkaar opgeteld 71 zetels.

  1. De achtereenvolgende grootste partijen (behalve dan de op een na grootste)

Blijkt dat de principes uit de verschillende programma’s niet te verenigen zijn. Alsof we dat niet eerder hadden kunnen weten. Maar de stemming was goed!

Dan maar de club (met een klein verlies) die met een verschil van 524 stemmenals zesde eindigde. Die had tevoren echter vastgesteld dat een overeenstemming met de grootste partij een kansloze missie is. Dan zou er een grote verliezer aan de beurt zijn, maar die wil helaas niet. De daaropvolgende in het rijtje brengt echter ternauwernood voldoende zetels in. Dan toch maar weer …?

Wordt geen vakantie voor die mannen en de enkele vrouw in de marge.

Geen principe:

Onderzoek - los van wie gewonnen heeft - de betreffende programma’s op overeenkomstige, c.q. te verenigen belangen en zet de vertegenwoordigers van die clubs (een ruime meerderheid moet mogelijk zijn) met een aantal ervaren mediators aan tafel, en een kind kan de was doen!

 

Er zijn inmiddels ondernemingsraden die snappen dat het niet om oplossingen gaat, maar om wat je wilt bereiken. Dus: Geen gezeik, iedereen rijk!

Het hemd is nader dan de rok

Het gemiddelde aantal slachtoffers per jaar als gevolg van een islamitisch gemotiveerde aanslag in de Verenigde Staten - sinds 11 september 2001 is op twee handen te tellen: zes personen. Ter vergelijking: gemiddeld komen 21 mensen om het leven door gewapende peuters.
In Nederland stierf in de afgelopen 15 jaar één man als gevolg van een islamitische aanslag. Het aantal verkeersdoden als gevolg van alcoholgebruik in het verkeer ligt jaarlijks grofweg tussen de 60 en 135.

Wanneer je het als een belangrijke taak van de overheid beschouwt om mensen te beschermen, dan is het een eitje om het aantal slachtoffers van schietende peuters en van beschonken verkeersdeelnemers drastisch te verminderen. Het is dus meer een kwestie van willen dan van kunnen. De Riffle Association vertegenwoordigt de zichzelf verdedigende Amerikaanse republikeinse kiezers en die wil je niet tegen in je in het harnas jagen. Dus wijs je als politicus in dit verband op de verantwoordelijkheid van ouders: die moeten die kleine mensjes gewoon beter leren omgaan met dat wapentuig.

De hardwerkende Nederlandse alcohol consumerende burger wil je - met het oog op je herverkiezing - als onderdeel van de wetgevende macht ook liever niet tegen de haren instrijken. Oké, die jongeren - let wel zonder het actieve en passieve kiesrecht - moeten ontmoedigd worden alcohol te gebruiken, want die kunnen die verantwoordelijkheid immers niet aan.

 Zo werd In een ziekenhuis - het zal geen uitzondering zijn geweest - twee roosters gehanteerd. Een van beiden voldeed helemaal aan het gestelde in de arbeidstijdenwet en lag zorgvuldig opgeborgen in de bureaula van het afdelingshoofd. Het werkelijke rooster - in strijd met wet en regelgeving - opgesteld door het verplegende personeel, prijkte aan de binnenkant van het keukenkastje van de afdeling. De OR daarmee geconfronteerd en gewezen op artikel 28, beriep zich op het feit dat betreffende collega’s zelf verantwoordelijk zijn. Toen ik wees op het risico van fouten door te lange werktijden en daartegen de macht van de OR afzette om dit tegen te gaan, piepte een van de leden dat dit de ‘verantwoordelijkheid van de werkgever’ was …..

Pragmatiek

Het gebouw van het Europees Parlement (EP) schijnt jaarlijks met 1 cm te verzakken. Toen ik dat las hoorde ik de Fransen denken: het is nog een kwestie van tijd en dan lost het probleem omtrent een vestigingsplaats zich van zelf op. Voor een besluit Straatsburg als enige vestigingsplaats aan te wijzen, is geen verdragswijziging nodig. Tijdens de Top van Edinburgh in 1992 werd namelijk besloten dat Straatsburg de officiële zetel van het EP is. Te vrezen is dat deze praktische – en vooral ook goedkope - insteek het níet gaat worden.

Nieuwbouw gaat € 430 miljoen kosten. Met de overschrijdingen bij de bouw van het nieuwe NAVO Hoofdkwartier in het achterhoofd, wordt dat al gauw een half miljard. Trekken we die Britten voor 10 miljard het vel over de oren, dan zal dat geen obstakel vormen.

 

De betrokken ondernemingsraden van samenwerkende gemeenten maakten zich ooit op te adviseren over de vestigingsplaatsen van de samen te voegen diensten. Om niet in een machtsstrijd te geraken, werd er voor gekozen om met elkaar uitgangspunten te formuleren en op basis daarvan criteria op te stellen. Daardoor zou een keuze uit de vele opties soepel kunnen verlopen. Applaus van bestuurderszijde voor deze pragmatische insteek bleef echter uit. Sterker nog, het bleef angstvallig stil. Die stilte bleek als zo vaak een voedingsbodem voor allerlei speculaties en die zaten er niet ver naast. Achter de schermen had er flinke uitruil plaatsgevonden, waar niet alleen vestigingsplaatsen en dito gebouwen onderdeel van hadden uitgemaakt, maar ook de invulling van de topfuncties. Hoezo zoeken naar optimale oplossingen voor de huisvesting; hoezo de juiste man of vrouw op de juiste plaats?

 

Keukentafel

Thuis aan tafel nemen we regelmatig de stand van zaken in de wereld door.

Op mondiaal niveau zijn we sinds dit jaar meestal gauw klaar. De hoofdrolspelers zijn óf te wel zeer voorspelbaar, óf volstrekt onberekenbaar. Die eerste groep is alleen interessant als je fantaseert over wat er zou gebeuren wanneer ze eens iets anders dan anders doen. Die kans nadert bij die gasten de ‘nul’ en dus ben je gauw klaar. De tweede groep, eigenlijk zijn  er maar twee leden, is niet zozeer onvoorspelbaar maar bestaat uit onbenullen. We komen daarom al gauw uit op wat zich in het neder-landje afspeelt. Helaas wordt het nieuws in dit postverkiezingstijdperk vooral bepaald door de berichtgeving omtrent de beslissende fase waarin het voetbalseizoen zich bevindt. Of door onze jonge - de raceregels aan zijn (zware) rechterlaars lappende - snelheidsduivel. Maar vooral - en dat met stip - door de diaspora van naar ruimte snakkende boeren die op zoek zijn, geïnspireerd door hun voormalige medelanders met een niet westerse achtergrond, naar Nederlandse bruiden.

En dus hebben we het al gauw over ons vrijwilligerswerk. En daarmee is de avond dan ook meteen gevuld. Geen Erdogan, geen Trump, geen Kim Jong-un, geen Rutte, maar Marieke, Corry, Roel of hoe ze allemaal ook mogen heten. De thema’s verschillen uiteraard en zijn daarom dan ook zelden interessant genoeg om besproken te worden. Maar hoe je het ook wendt of keert, verschillen in optreden, in (on)voorspelbaarheid, alsook het gebrek aan benul, is ook daar aan de orde van de dag. Koninkrijkjes worden gevormd of opgeblazen, functies worden geambieerd of ter beschikking gesteld, bestuursleden gaan hun eigen weg en komen onder vuur te liggen, dreigend taalgebruik is van alle dag, lidmaatschappen worden opgezegd en afspraken met voeten getreden. Kortom, zoek de verschillen met Recep, Ronald, Jong-un en ons Markje!

Vandaag hoorde ik een bestuurder verhalen over zijn ondernemingsraad. Onder het bewind van een meer dan vijftien jaar zittend OR-lid, gesecondeerd door een streng naar de leer van de wet levende ambtelijk secretaris, was die club - na veel wisselingen in samenstelling - vrijwel leeggelopen! Deze bestuurder - kort voor zijn pensioen staand - deed deze gang van zaken zichtbaar leed. Wat had hij graag het ‘goede gesprek’ gevoerd ….

Regel 1: Ik heb altijd gelijk. Regel 2: Als ik geen gelijk heb, geldt regel 1

Als havist werd hij erdoor geïnspireerd. Kan zijn dat hij er - minder waarschijnlijk - ook om heeft gelachen. Later als fotoshoppende en verwoed twitterende politicus weet hij die regel echter succesvol in praktijk te brengen. Door zich het alleenrecht toe te eigenen te weten wat burgers denken, willen, vinden, voelen en waarnemen, durft nauwelijks iemand hem tegen te spreken. Iedereen vermoedt namelijk dat er altijd wel ergens een burger rondloopt die zijn standpunten onderschrijft.

Een collega-politicus die desondanks een poging daartoe waagde, ging dan ook meteen op zijn bek. Gevraagd om een standpunt te onderbouwen, liep hij in zijn uitleg helemaal vast. Erg pijnlijk natuurlijk. Dom, dom, dom van die 50-plusser overigens, want de essentie van het ‘weten wat de mensen willen’, ligt nu juist besloten in het feit dat daar geen enkele onderbouwing bij past. Nog pijnlijker was dat die brave borst geen andere uitweg zag dan de om toelichting vragende vertegenwoordiger van de media als onbetrouwbaar neer te zetten!

Na een gloedvol betoog van een OR-lid over het weglekkende werkplezier, beweerde zijn bestuurder (met dreigende stem) heel goed te weten wat er onder zijn personeel leeft en dat hij zich niet herkende in het geschetste beeld. Kennelijk geïntimideerd door die stellingname, bleef het aan de zijde van zijn OR vervolgens opvallend stil ….

Inburgering

Examenonderdeel: Kennis van de Nederlandse samenleving

In Nederland is het de gewoonte om onzinnige voorstellen te doen.      

Ja       Nee    

 Nederlandse parlementariërs uiten zich bij voorkeur over zaken zonder zich daarin verdiept te hebben.                                                      

Ja       Nee    

Bij een referendum laat de Nederlander zijn mening niet beïnvloeden door kennis te nemen van de consequenties van zijn of haar stem.          

Ja       Nee    

 In de Tweede Kamer maken oplossingen een veel groter onderdeel uit van de beraadslagingen dan het doel wat men daarmee beoogd te bereiken.                                                                                                                

Ja       Nee    

De belangrijkste taak van ministers en staatsecretarissen is het beantwoorden van stompzinnige vragen van Kamerleden.                       

Ja       Nee    

Vrijheid van meningsuiting is het geven van een mening zonder zich geremd te weten door enige kennis van zaken.

Ja       Nee   

De PVV beijvert zich voor het recht eerst te mogen nadenken voordat je al of niet je mening ventileert.                                                                 

Ja       Nee    

 Het belangrijkste criterium van de Nederlander bij het beoordelen van beleid is: Wat heb ik eraan!                                                 

Ja       Nee    

 De ‘mondige burger’ is iemand die zich niet geremd weet.                                

Ja       Nee    

                                                                                            Nederlander wordt geregeerd door de boze burger.                                

Ja       Nee    

                                                                                                                 Ondernemingsraden leveren een bijdrage aan het goed functioneren van organisaties.

Ja       Nee    

Bent u tevreden met uw antwoorden?                                                     

Ja       Nee    

Omdenken anno 2017

8 Zetels verlies als een overwinning vieren!

Bijna 10 zetels achterblijven op de eigen voorspelling en de uitslag betitelen als ‘niet van durven dromen’.

Na het verlies van 29 zetels, het mes in de rug van de partijvoorzitter plaatsen.

Op 5 zetels komen en roepen dat er een eind gemaakt wordt aan de pensioenroof, het terugbrengen van de pensioenleeftijd en het herstellen van de koopkracht van de rijkste 65plus generatie ooit.

Je van deelname aan de regering uitgesloten weten en blijven dromen van de absolute meerderheid.

Met een op onderdelen niet los van elkaar te realiseren programma, de grootste winnaar worden.

Het programma baseren op een geloofsovertuiging en gelijk blijven in het aantal Kamerzetels.

Een voorstel voor invoering van bindende referenda en volksinitiatieven, ‘vergelijkbaar met het volgens hen zeer succesvolle Zwitserse model (Naast de meerderheid van het volk dient er ook een meerderheid van de Kantons voor te stemmen!) levert 2 zetels op.

Een plan B om de aarde te redden levert 3 zetels winst op.

Een breekpunt maken van het afschaffen van de eigen bijdrage komt op 1 zetel verlies te staan.

De poging om de kloof tussen politiek en burger met nepaccounts en -filmpjes te dichten, is voldoende om 2% van de kiezers tot een stem te verleiden.

Uitdrukkelijk kiezen voor Europa legde ook geen windeieren.

Laatst was er een bestuurder die een lage score van een MTO, wijzend naar de zeer lage respons, wist weg te poetsen als niet representatief ….

 2017: Verkiezingsjaar!

Dat er verkiezingen aankomen kan nauwelijks iemand ontgaan. Hoe die signalen worden opgepakt, is hooguit na afloop een issue. Want dat weten de kandidaat aanvoerders van de inmiddels 81 partijen, annex hun ziel verkopende op de blauwe stoeltjes azende, als stemvee voorbestemd volgelingen en niet te vergeten de ZZP-ers (zelfstandigen zonder partij). Zijn staan immers dicht bij de burger (ook wel de hardwerkende, niet domme, politiek bewuste, goed geïnformeerde, zorgvuldig afwegende kiezer genoemd).

Die doelgroep moet natuurlijk geactiveerd worden. Die vakjes moeten hoe dan ook rood gekleurd worden. Potentiele kiezers die het gevoel hebben dat het best wel goed toeven is in Nederland - en die dan ook niet verbaasd zijn dat het land op de zevende plek staan van de ranglijst van de gelukkigste landen van de Verenigde Naties, dat kan natuurlijk niet. Die komen niet van de bank en zo ze dat al doen, is het niet zeker dat zij dat weloverwogen doen. De hoeders van onze verworvenheden, op zoek naar stemvolk, kunnen daar wel een handje bij helpen. Die hardwerkenden, politiek bewuste, goed geïnformeerde, zorgvuldig afwegende niet domme kiezers, wordt te verstaan gegeven dat ze geen goed beeld hebben van de echte (probleem)situatie; dat ze in ieder geval niet zien dat er enorme bedreigingen op ons afkomen. Nog voordat die categorie burgers zich de vraag kan stellen - voor zover dat ze dat al doen, wordt - vanuit het principe dat gemeenschappelijk vijanden mensen verbindt en hen activeert - daarin voorzien: ‘Europa’, ‘de elite’, ‘de vluchtelingen’, ‘de islamisering’, ‘de Marokkanen’, ‘de Surinamers’, ‘de Polen’ en vul zelf maar in. Niet te vergeten natuurlijk ‘het pluche’ in Den Haag. Dat laatste lijkt gevaarlijk, want degenen die deze angstbeelden onder de aandacht van de hardwerkende, politiek bewuste, goed geïnformeerde, zorgvuldig afwegende potentiële burger brengen, doen dat om op dat ‘pluche’ te blijven of te komen. “Boeien”, zal de campagnestrateeg zeggen, “als die angst er maar goed in zit, gaat het verder nergens over”.

Daar sta je dan als niet hardwerkende, politieke onbenul, op onderbuikgevoelens afwegende domme burger!

Aan het begin van de kredietcrisis noemde een directeur van een kinderopvang organisatie die bankencrisis als de directe aanleiding om rigoureus te gaan snijden in de kosten. Behorende tot de groep van ‘niet domme, hardwerkenden’ kon ze kennelijk niet bedenken dat die ‘domme, niet hardwerkenden’ leden van de OR de link met de crisis als oorzaak niet konden leggen. Simpele vragen over oorzaak en gevolg van de ontstane beroerde financiële situatie, schoof ze, met een beroep op hun onbenul, terzijde. Hoewel betreffende OR redelijk homogeen functioneerde, deed het fenomeen van de ‘gemeenschappelijke vijand’ daar nog een aanmerkelijk schepje bovenop. Haar lot was bezegeld ….

 

Regel 1: Ik heb altijd gelijk. Regel 2: Als ik geen gelijk heb, geldt regel 1

Als havist werd hij er door geïnspireerd. Kan zijn dat hij er - minder waarschijnlijk - ook om heeft gelachen. Later als fotoshoppende en verwoed twitterende politicus weet hij die regel echter succesvol in praktijk te brengen. Door zich het alleenrecht toe te eigenen te weten wat burgers denken, willen, vinden, voelen en waarnemen, durft nauwelijks iemand hem tegen te spreken. Iedereen vermoedt namelijk dat er altijd wel ergens een burger rondloopt die zijn standpunten onderschrijft.

Een collega-politicus die desondanks een poging daartoe waagde, ging dan ook meteen op zijn bek. Gevraagd om een standpunt te onderbouwen, liep hij in zijn uitleg helemaal vast. Erg pijnlijk natuurlijk. Dom, dom, dom van die 50-plusser overigens, want de essentie van het ‘weten wat de mensen willen’, ligt nu juist besloten in het feit dat daar geen enkele onderbouwing bij past. Nog pijnlijker was dat die brave borst geen andere uitweg zag dan de om toelichting vragende vertegenwoordiger van de media als onbetrouwbaar neer te zetten!

Na een gloedvol betoog van een OR-lid over het weglekkende werkplezier, beweerde zijn bestuurder (met dreigende stem) heel goed te weten wat er onder zijn personeel leeft en dat hij zich niet herkende in het geschetste beeld. Kennelijk geïntimideerd door die stellingname, bleef het aan de zijde van zijn OR vervolgens opvallend stil ….

 

Inburgering

Examenonderdeel: Kennis van de Nederlandse samenleving

Om cirkel uw antwoord

 

In Nederland is het de gewoonte om onzinnige voorstellen te doen.      

Ja       

Nee    

 

Nederlandse parlementariërs uiten zich bij voorkeur over zaken zonder zich daarin verdiept te hebben.                                                      

Ja       

Nee    

 

Bij een referendum laat de Nederlander zijn mening niet beïnvloeden door kennis te nemen van de consequenties van zijn of haar stem.          

Ja       

Nee    

 

In de Tweede Kamer maken oplossingen een veel groter onderdeel uit van de beraadslagingen dan het doel wat men daarmee beoogd te bereiken.                               

Ja       

Nee    

 

De belangrijkste taak van ministers en staatsecretarissen is het beantwoorden van stompzinnige vragen van Kamerleden.                       

Ja       

Nee    

 

Vrijheid van meningsuiting is het geven van een mening zonder zich geremd te weten door enige kennis van zaken.

Ja       

Nee    

                                  

De PVV beijvert zich voor het recht eerst te mogen nadenken voordat je al of niet je mening ventileert.                                                                 

Ja       

Nee    

 

Het belangrijkste criterium van de Nederlander bij het beoordelen van beleid is: Wat heb ik eraan!                                                 

Ja       

Nee    

 

De ‘mondige burger’ is iemand die zich niet geremd weet.                                

Ja       

Nee    

                                                                                  &nbs

Meepraten

Het Albert Schweitzer ziekenhuis in Dordrecht krijgt een nieuw formeel orgaan dat de directie gaat adviseren. Dat orgaan, de verpleegkundigen adviesraad (VAR), gaat meepraten over beleid en regels, de inrichting van de zorg, haalbaarheid van plannen, aanschaf van apparatuur, enzovoort, aldus een lid van de VAR in oprichting. De ziekenhuisdirectie kan de VAR om advies vragen in bepaalde kwesties, maar de VAR kan ook ongevraagd advies geven, zo kon ik ergens lezen.  

Ik neem aan dat de directie met de oprichting van die VAR heeft ingestemd en vroeg me daarom bij het lezen af wat haar daartoe heeft bewogen. Zoiets doe je toch niet vrijwillig? Laten we wel wezen: gezien de vele discussies over het al of niet adviesplichtig zijn van voorgenomen besluiten, verwacht de gemiddelde directie weinig tot niets van de inbreng van een ondernemingsraad. Zonder die wettelijke verplichting met de mogelijkheid bij weigering in beroep te gaan, zou er waarschijnlijk helemaal niet om advies worden gevraagd. Oké, het kan handig zijn te weten hoe ze er over denken, maar om de plannen daarop aan te passen is natuurlijk niet aan de orde. 

Slaag je er als directie al in zonder kleerscheuren de horde ondernemingsraad te nemen, sta je voor de volgende hindernis. Ook de cliëntenraad moet bij belangrijke wijzigingen in de organisatie tijdig om advies worden gevraagd. Omdat je daar ook weinig inhoudelijks van verwacht – je kunt er helaas niet omheen – pas je dezelfde strategie toe als bij een ondernemingsraad. Je isoleert ze van de mensen die ze vertegenwoordigen door ze er voortdurend aan te laten herinneren dat ze vooral ook werknemer of cliënt/patiënt zijn. Door de jaren heen heb je ervaren dat een dergelijke benadering zeer overtuigend kan werken: benadrukken dat ze met de directeur aan tafel zitten.

Na al deze bochten zonder al te veel averij genomen te hebben, zouden de meeste directies al het gevoel hebben hun salaris meer dan waard te zijn geweest. Niet echter de directie van het Albert Schweitzer ziekenhuis. Zij ziet halsreikend uit naar het overleg met de VAR en het op basis daarvan uitgebrachte advies.

Als toetje is daar straks het overleg met de raad van toezicht. Deze zal, overdonderd door zoveel positief advies over het besluitvoornemen, het volste vertrouwen in de plannen uitspreken en tijdens het diner na afloop laten weten dat het toekennen van de bonus ook dit jaar niet ter discussie staat.  

Meldpunt

Mijn overburen hebben zo’n auto waar je als beginnend automobilist van droomt. Zo een die nauwelijks wordt gebruikt en zeer goed onderhouden is. Elke dag weer staat hij pal voor de deur te pronken op de - overigens openbare - parkeerplaats. Komt dat ding al een keer van zijn plaats, dan loopt mijn overbuurman het gevaar dat zijn parkeerplaats wordt ingenomen. Alsof de duvel er mee speelt, hoe spaarzaam die voiture ook wordt gebruikt, op zo’n moment wordt de vrijgekomen ruimte vrijwel meteen ingenomen. Bij terugkeer is het tandenknarsen dan ook te horen en gaan, om het vertrek van die onverlaat in het snotje te houden, de gordijnen meteen open. Die gaan pas weer dicht als het eigen voertuig weer op zijn vertrouwde plaats staat.

Ik moest aan die taferelen denken toen ik las dat er een meldpunt was ingesteld voor overlast door Polen. Waarom alleen een meldpunt voor Polen, zullen de overburen hebben gedacht. “Waar kunnen wij onze klachten over onze overlast kwijt?” Ik kan hun melden dat bij het intikken van de term ‘meldpunt’ er 1.750.000 hits verschenen. Daar moet wel iets van hun gading tussen zitten.

Zelf ging ik op zoek naar een meldpunt voor mensen die lijden aan een bijzondere vorm van een verstandelijke beperking. Deze beperking leidt ertoe dat er geen onderscheid gemaakt wordt tussen wat ze denken te zien en wat er daadwerkelijk te zien is. Helaas zat er voor mij niets passends tussen. Misschien zelf maar eens zoiets starten.

Voor ondernemingsraden wil ik alvast een voorzet doen. Zo’n meldpunt kan er als volgt uitzien.
- Voelt u zich wel eens geïntimideerd?  ja / nee
- Onveilig?  ja / nee
- Onderbetaald?  ja / nee
- Niet serieus genomen?  ja / nee
- Overbelast?  ja / nee

Met een dergelijke opzet moet het haalbaar zijn om de collega’s binnen de kortste keren te prikkelen uitdrukking te geven aan hun ongenoegen. Het onderzoeken en oplossen van die klachten lijkt me dè uitdaging voor elke ondernemingsraad. Herverkiezing gegarandeerd!

Alhoewel… Mijn bijna dagelijkse contacten met leden van medezeggenschapsorganen geeft mij goede hoop dat er hooguit wordt gelachen om zo’n voorstel.

Nemen

Voor de sportliefhebber kan deze zomer niet stuk. Het kan niet verrotten hoe slecht het weer is, tv kijken doe je bij voorkeur toch binnen. Het Europese voetbalkampioenschap sloot bijna naadloos aan op Wimbledon en dat weer op de Tour de France. In de week na de Tour knapte het weer plotseling op, zodat die kijkbuismensen even wat zon konden tanken in afwachting van De Spelen. Wat een planning. Om nooit meer te vergeten!

Voor de niet sportliefhebbers zal deze zomer iets zijn om héél snel te vergeten. Afgezien van het ontbreken van de zon als iets waar je wellicht lang naar had uitgezien, werd het slechtweer alternatief volledig beheerst door rondvliegende ballen en stuiterende mannen. Dit bracht mijn dochter zelfs zover dat ze, nadat ze had vastgesteld dat een vriendin naar een wedstrijd van Nederland zat te kijken, haar wilde defrienden. 

Dat brengt me meteen bij een andere groep mensen die zich mateloos geërgerd zullen hebben aan de vele sportuitzendingen of, erger nog, aan de vele praatprogramma’s die daarmee samenhangen. Hun grootste gruwel is de wijze waarop de Nederlandse Taal daarin wordt ‘verrijkt’.

Het begon ooit met het ‘hij heb’, van Van Hanegem en andere voetballende taalverruwers. De Kromme was volgens mij ook degene die de Duitse uitdrukking ‘… sah nicht gut aus’, in het Nederlands vertaalde. Sindsdien zijn er ook in Nederland keepers die er niet goed uitzien. Dit verwijt wilde ene Ronaldo kennelijk niet over zich af horen roepen. 

Een kunstenaar in een creatieve depressie ziet, bij het aanschouwen van het naar elkaar toeschuiven van een balletje waar - in de nabeschouwing - van gezegd wordt dat er genoeg kansen werden ‘gecreëerd’, meteen weer mogelijkheden. Verontrustend voor de taalpuristen zal vooral ook de snelheid zijn waarmee de rest van de taalgebruikers zich deze ‘verkrommingen’ eigen maken. Laatst hoorde ik zelfs een minister spreken over het maken van een besluit.  

Laten we in dit verband ook niet de wielrenners vergeten. Nee, ik doel niet op de prachtige uitdrukkingen van Kneteman. Ik ben vooral benieuwd hoe lang het nog duurt voordat het pakken van risico’s (in de afdaling) - van Michael Boogerd - gemeengoed wordt. 

Ondernemingsraden worstelen intussen nog altijd met hun ‘geslacht’: is de raad nou een ‘hij’ of ‘zij’?

Op eigen kracht

In een sector waar veel waarde wordt gehecht aan wet en regelgeving, werd ik gevraagd de  ‘Transitie OR’ bij te staan in het vormgeven van de verkiezingen van de eerste OR van de gefuseerde organisatie. Na een tweetal eerdere pogingen, wilde men er op de afgesproken  dag uitkomen. 

Bij het formuleren van uitgangspunten voor de inrichting van het kiesstelsel, stond ‘afspiegeling’ boven aan de lijst. Daaronder werd niet alleen verstaan afdelingen, functiegroepen, functieniveaus, maar ook verhouding mannen en vrouwen, afkomst en dergelijke, en dus ook leeftijd. Een van de deelnemers van die - uit 16 mannen en 1 vrouw bestaande - overgangs OR stelde met enige verbazing vast dat hij, net vijftig geworden, het op een na het jongste lid is. Het betreffende ‘jonge’ OR-lid stelde dan ook voor om iets te doen tegen de vergrijzing en vóór de ‘vergroening’ van de nieuw te kiezen ondernemingsraad. Zijn schuchtere voorstel om tot een indeling van kiesgroepen te komen op basis van leeftijden en aan stemmen op de jongste categorieën een wegingsfactor toe te kennen, bleef echter in de lucht hangen. De ‘ouderen’ leken zich ineens te realiseren dat de samenstelling van de huidige club bepaald niet beantwoorde aan het net gekozen uitgangspunt. Je zou denken: kom op zeg, wie A zegt moet ook B zeggen!

De uitkomst van die bijeenkomst stelde echter bepaald niet teleur. Geen lijstenstel, geen kiesgroepen! Vanuit de gedachte dat iedereen die meent in aanmerking te komen voor een zetel in de nieuw te kiezen raad dat dan ook maar moet uitdragen, werd gekozen voor het personenstelsel. Door het uitgangspunt dat een ondernemingsraad een bijdrage moet leveren aan het goed functioneren van de (hele) organisatie, werd als consequentie daarvan voor het integraalkiesstelsel gekozen. Op weg naar huis dacht ik: whaauw, een ondernemingsraad van een ‘autoriteit’ waardig.    

Oplossingen

Elke zichzelf respecterende politieke partij laat zich voorstaan op haar oplossingen. Wat er opgelost wordt doet minder ter zake, als er maar opgelost wordt. Hebben we een fileprobleem? Nou dan leggen we – geheel in overeenstemming met wat de burger daarover oppert – gewoon meer wegen aan. Niet dat we denken daarmee het fileprobleem op te lossen, maar we kunnen - wijzend op de strekkende kilometers nieuw asfalt - zeggen dat wij de problemen tenminste aanpakken. 

Wie beweert voor alles en nog wat oplossingen te hebben, kan dat gebruiken om allerlei (politieke of persoonlijke) ambities te realiseren. De enige voorwaarde is dat je burgers – of werknemers – de illusie geeft dat het allemaal in hun belang is. Daar zijn allerlei technieken voor in omloop. Zinspelen op rampspoed bijvoorbeeld. Belangrijk bij het hanteren van deze techniek is dat je elke nuancering achterwege laat: discussiëren doe je op basis van krachtige standpunten, vragen om onderbouwing ontwijk je handig door dit standpunt simpel te herhalen met de toevoeging: “Moet ik dit nog uitleggen?” In de aanloop naar elke verkiezing kunnen liefhebbers zich verlekkeren aan hoogstandjes van die vaardigheid. 

Bestuurders in de zin van de WOR zijn vaak meesters in het hanteren van dergelijke technieken. En daar bedenken ze zelfs oplossingen waar het probleem nog voor gevonden moet worden. Stel een vertegenwoordiger van die beroepsgroep bedenkt dat hij onder collega’s nog niet veel voorstelt. Bijna verblind door ambitie om de CEO van een grote(re) organisatie te worden, bedenkt hij – meestal zijn het mannen – dat een fusie daaraan een belangrijke bijdrage kan leveren. Hem staan dan nog twee dingen te doen. Natuurlijk als eerste een fusiepartner vinden waarvan de bestuurder zijn pensioengerechtigde leeftijd nadert. Je wilt immers voorzitter van de board worden en concurrenten kun je daarbij niet gebruiken.

Minder lastig, maar wel zo belangrijk, is vervolgens dat je een aanleiding bedenkt voor die fusie. Die aanleiding kan liggen in allerlei vermeende problemen. Je verwijst naar de ‘financiële crisis’, ‘de markt die je daartoe dwingt’, ‘de concurrentie die op de loer ligt’ of de  ‘veranderende omstandigheden’. Wat het ook goed doet, is wijzen op de (synergie)voordelen van een fusie voor het personeel, zoals een fantastisch carrièreperspectief. 

En dan maar hopen dat de OR – net als de gemiddelde burger – ook geen interesse toont in de echte feiten en omstandigheden.