Voor een verplichte ondernemingsraad geldt een wettelijke ondergrens van 50 medewerkers. Maar hoe tel je dat precies? En hoeveel leden heeft een OR dan? Dit zijn vragen die bij veel organisaties leven, zeker als de grens van 50 dichtbij ligt.
Wie tellen mee voor de drempel van 50?
De WOR spreekt niet over voltijdsbanen, maar over “werkzame personen”. Iedereen die op basis van een arbeidscontract of publiekrechtelijke aanstelling werkzaam is in de onderneming, telt mee — ook deeltijdwerkers.
Tellen wél mee: – Medewerkers met een vast contract (voltijd en deeltijd) – Medewerkers met een tijdelijk contract – Uitzendkrachten die minimaal 24 maanden aaneengesloten in de onderneming werkzaam zijn – Medewerkers die langdurig ziek zijn (zij hebben nog steeds een arbeidscontract)
Tellen niet mee: – Stagiairs (geen arbeidscontract) – Zzp’ers en freelancers (geen arbeidscontract) – Uitzendkrachten die korter dan 24 maanden in de onderneming werkzaam zijn
Wie heeft kiesrecht bij de OR-verkiezingen?
Kiesrecht (stemrecht) is iets anders dan meetellen voor de drempel. Voor de verkiezingen geldt:
- Passief kiesrecht (je mag je kandidaat stellen): minimaal 3 maanden in dienst bij de organisatie
- Actief kiesrecht (je mag stemmen): minimaal 3 maanden werkzaam in de onderneming
Uitzendkrachten die minimaal 24 maanden in de onderneming werken, hebben ook kiesrecht.
Hoeveel leden heeft een OR?
Het aantal OR-leden hangt af van de omvang van de organisatie. De WOR schrijft minimale aantallen voor:
| Aantal medewerkers | Minimaal aantal OR-leden |
| 50–99 | 5 |
| 100–199 | 7 |
| 200–399 | 9 |
| 400–599 | 11 |
| 600–799 | 13 |
| 800–999 | 15 |
| 1.000 of meer | +2 leden per 1000 medewerkers tot maximaal 25 OR leden |
Het exacte aantal leden wordt vastgelegd in het OR-reglement. De organisatie mag als de OR daarmee instemt afwijken van deze wettelijke minima, mits dat de goede uitvoering van de WOR en de medezeggenschap ten goede komt.
Kan de OR ook te groot of te klein zijn?
Ja, een OR die te groot is, kan moeizaam tot besluiten komen en veel vergadertijd vragen. Een OR die te klein is, raakt snel overbelast, zeker als leden ook commissies bemannen of specifieke dossiers trekken. Het is verstandig om het ledenaantal te baseren op wat realistisch en werkbaar is voor de eigen organisatie.
Wat als er te weinig kandidaten zijn?
Als het aantal kandidaten gelijk is aan of kleiner dan het aantal beschikbare OR-zetels, vervallen de verkiezingen. Alle kandidaten worden dan automatisch gekozen via ‘acclamatie’. Dit is wettelijk toegestaan, maar minder wenselijk vanuit democratisch oogpunt. Het is beter om meer kandidaten te werven dan zetels beschikbaar zijn.
Afdelings- en kiesgroepen
In grotere organisaties worden soms kiesgroepen ingesteld. Dat zijn afgebakende groepen medewerkers (bijvoorbeeld per afdeling, locatie of functiegroep) die elk een of meer OR-leden kiezen uit hun eigen midden. Dit zorgt ervoor dat alle onderdelen van de organisatie vertegenwoordigd zijn in de OR. De spelregels hiervoor worden vastgelegd in het verkiezingsonderdeel van het OR-reglement.
💡 Tip voor de OR: Zorg dat het aantal OR-leden realistisch is voor jullie organisatie. Inventariseer de beschikbare tijd van kandidaten voordat je het ledenaantal vaststelt. Een overbelaste OR is minder effectief dan een iets kleinere OR met voldoende capaciteit. Plan tegelijkertijd meteen een ondernemingsraadstraining in voor nieuwe leden, zodat iedereen vanaf dag één weet wat zijn rol inhoudt.